Witamina D jesienią i zimą – czy trzeba ją suplementować?

Witamina D jesienią i zimą – czy trzeba ją suplementować?

Gdy dni robią się krótsze, wraca to samo pytanie: czy brać witaminę D? W Polsce odpowiedź dla większości z nas brzmi: tak. Wyjaśniamy dlaczego, ile i na co zwrócić uwagę – na podstawie aktualnych polskich zaleceń z 2023 roku.

Do czego organizm potrzebuje witaminy D?

Witamina D to nie tylko „witamina na kości”. Zgodnie z oceną Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA):

  • pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego,
  • pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i zębów,
  • pomaga w utrzymaniu prawidłowej pracy mięśni,
  • pomaga we właściwym wchłanianiu wapnia i fosforu.

Kwasy omega-3 (EPA i DHA) również biorą udział w pracy komórek odpornościowych i w wygaszaniu stanu zapalnego – wyjaśniamy to w artykule Omega-3 a odporność.

Dlaczego jesienią i zimą jej brakuje?

Większość witaminy D nie pochodzi z jedzenia, tylko powstaje w skórze pod wpływem promieni UVB. Problem w tym, że w Polsce przez mniej więcej pół roku – od jesieni do wiosny – słońce stoi zbyt nisko i promieniowania UVB jest niemal zero. Spacer w listopadzie jest zdrowy, ale witaminy D z niego nie będzie.

Nawet latem nie jest to takie proste. Według polskich zaleceń, żeby skóra wytworzyła wystarczająco dużo witaminy D, dorosły potrzebuje 30–45 minut na słońcu dziennie, między 10:00 a 15:00, z odsłoniętymi przedramionami i nogami, bez filtra – i to w miesiącach od maja do września. Większość osób pracujących w biurze tego warunku nie spełnia.

Czy wystarczy dieta?

Witamina D występuje w tłustych rybach morskich (łosoś, śledź, makrela), tranie i żółtkach jaj. Warto je jeść, ale autorzy polskich zaleceń piszą wprost: jedzenie nie dostarcza tyle witaminy D, by zimą utrzymać jej poziom z lata. Dlatego zimą zalecana jest suplementacja.

Ile witaminy D przyjmować? Zalecenia dla Polski

Poniższe dawki pochodzą z polskich wytycznych z 2023 roku i dotyczą profilaktyki u osób zdrowych. Dawka zależy od masy ciała i tego, ile witaminy D dostarczasz z dietą.

  • Dorośli 19–65 lat: 1000–2000 j.m. dziennie. Jeśli latem nie spełniasz opisanych wyżej warunków przebywania na słońcu, suplementację warto prowadzić przez cały rok, a nie tylko zimą.
  • Seniorzy 65–75 lat: 1000–2000 j.m. dziennie przez cały rok.
  • Osoby po 75. roku życia: 2000–4000 j.m. dziennie przez cały rok – z wiekiem skóra wytwarza mniej witaminy D.
  • Osoby z nadwagą i otyłością: zwykle potrzebują około dwukrotnie wyższej dawki niż rówieśnicy o prawidłowej masie ciała – tu szczególnie warto skonsultować dawkę z lekarzem.
  • Dzieci i młodzież: dawki są inne dla każdej grupy wiekowej (od 400 j.m. u niemowląt). Ustal je z pediatrą.

Dla porządku: 1000 j.m. (jednostek międzynarodowych) to 25 µg witaminy D.

Czy warto zbadać poziom witaminy D?

Jeśli chcesz wiedzieć, na czym stoisz, wystarczy badanie krwi oznaczające 25(OH)D. Można je zrobić w większości laboratoriów, także bez skierowania. Według polskich zaleceń:

  • 20 ng/ml lub mniej – niedobór,
  • powyżej 20 do 30 ng/ml – stężenie niewystarczające,
  • 30–50 ng/ml – stężenie optymalne,
  • powyżej 100 ng/ml – ryzyko toksyczności.

Z wynikiem wskazującym na niedobór warto pójść do lekarza – leczenie niedoboru to co innego niż profilaktyka i wymaga innych dawek.

Na co uważać?

  • Więcej nie znaczy lepiej. Witamina D rozpuszcza się w tłuszczach i gromadzi w organizmie. Dla dorosłych o prawidłowej masie ciała górna bezpieczna granica to 4000 j.m. dziennie.
  • Zsumuj wszystkie źródła. Witaminę D zawierają też multiwitaminy, niektóre tabletki z wapniem i wiele olejów rybnych. Jeśli bierzesz kilka preparatów, policz łączną dawkę.
  • Choroby i leki. Przy chorobach nerek, sarkoidozie, kamicy nerkowej czy przyjmowaniu stałych leków dawkę ustal z lekarzem.

Produkt, który polecamy

Olej Pure Arctic Oil, który polecamy na tej stronie, zawiera oprócz kwasów omega-3 także witaminę D3 – według producenta 20 µg (800 j.m.) w porcji 10 ml. To spora część dziennej dawki zalecanej dorosłym.

Jeśli go stosujesz, uwzględnij tę ilość przy wyborze osobnego suplementu witaminy D. Przykład: przy porcji 10 ml oleju i dodatkowej kapsułce 1000 j.m. przyjmujesz łącznie 1800 j.m. dziennie – czyli w granicach zaleceń dla zdrowego dorosłego.

Osobny preparat: Eqology Vitamin K2 + D3

Jeśli wolisz przyjmować witaminę D osobno, Eqology ma kapsułki Vitamin K2 + D3. Jedna kapsułka dziennie to według producenta 40 µg (1600 j.m.) witaminy D3 oraz 200 µg witaminy K2 (MK-7). Kapsułki zawierają żelatynę wołową, więc nie są odpowiednie dla wegan i wegetarian.

  • Licz łącznie. Kapsułka K2 + D3 razem z 10 ml oleju Pure Arctic Oil to 2400 j.m. dziennie. To więcej niż typowa dawka profilaktyczna dla dorosłego o prawidłowej masie ciała (1000–2000 j.m.), choć poniżej górnej bezpiecznej granicy 4000 j.m. Przy stosowaniu obu preparatów warto zbadać poziom 25(OH)D i omówić dawkę z lekarzem.
  • Witamina K a leki przeciwzakrzepowe. Witamina K może wpływać na działanie leków takich jak warfaryna czy acenokumarol. Jeśli je przyjmujesz, nie stosuj preparatu bez konsultacji z lekarzem.

Preparat można zamówić razem z testem, który wykonuje się w domu: kroplę krwi nanosi się na bibułę i odsyła do laboratorium, a wynik jest dostępny online po około 25–30 dniach roboczych. Według informacji producenta test mierzy poziom witaminy K2 – jeśli chcesz sprawdzić poziom witaminy D, potrzebne jest badanie 25(OH)D opisane wyżej.

Dobrze wiedzieć: klienci Premium z aktywną subskrypcją Pure Arctic Oil otrzymują 25% rabatu na pozostałe produkty Eqology kupowane pojedynczo (poza subskrypcją) i dodane do miesięcznego zamówienia – w tym na Vitamin K2 + D3. Rabat liczony jest od ceny regularnej i naliczany automatycznie.

Podsumowanie

W polskim klimacie od jesieni do wiosny skóra praktycznie nie wytwarza witaminy D, a dieta nie uzupełni tej luki. Dla większości zdrowych dorosłych rozsądna dawka to 1000–2000 j.m. dziennie – a jeśli latem rzadko bywasz na słońcu, przez cały rok. Jeśli masz wątpliwości, zrób badanie 25(OH)D i porozmawiaj z lekarzem.

Źródła

  1. Płudowski P. i in. Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland. Nutrients 2023;15(3):695
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 – wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych
  3. Medycyna Praktyczna – Witamina D: skutki niedoboru i nadmiaru oraz źródła pokarmowe
  4. Eqology – Pure Arctic Oil: skład i wartości odżywcze

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Suplementy diety nie służą leczeniu chorób.

Warto wiedzieć

Szukasz sprawdzonego oleju omega-3? EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca, a zawarta w oleju witamina D3 – układu odpornościowego. Sami go stosujemy i rekomendujemy z doświadczenia.

Zobacz rekomendowany produkt

Chcesz poznać szczegóły, skład, dawkowanie i porównania? Przejdź do zakładki Polecamy, gdzie wyjaśniamy wszystko krok po kroku.

Link prowadzi do strony producenta — konto pozwoli Ci zobaczyć ceny, promocje i możliwość kontaktu. Zapewniamy wsparcie przed i po zakupie.

Przejrzystość: to link partnerski. Jeśli dokonasz zakupu za jego pośrednictwem, otrzymamy prowizję od producenta.

Masz pytanie? Napisz do nas

Nie wiesz, który produkt wybrać, jaką porcję przyjmować albo jak złożyć zamówienie? Napisz do nas na Messengerze – chętnie pomożemy. W sprawach zdrowotnych zawsze skonsultuj się też z lekarzem.

Napisz na Messengerze

Przycisk otwiera Messengera – wiadomość trafia do nas przez Facebooka (Meta). Więcej w polityce prywatności. Po rejestracji na stronie Eqology nasze dane kontaktowe znajdziesz też w swoim koncie, przy danych opiekuna.