Omega-3 a odporność – co mówią badania i przepisy?

Omega-3 a odporność – co mówią badania i przepisy?

W sezonie infekcji łatwo trafić na hasła w stylu „omega-3 na odporność”. Warto sprawdzić, co z tego jest potwierdzone.

Związek istnieje – na poziomie komórek

Omega-3 i układ odpornościowy są ze sobą powiązane, a mechanizm jest dobrze opisany w badaniach:

  • EPA i DHA wbudowują się w błony komórek odpornościowych i wpływają na to, jak te komórki działają i komunikują się ze sobą.
  • Organizm wytwarza z nich specjalne cząsteczki – resolwiny, protektyny i marezyny – które biorą udział w wygaszaniu stanu zapalnego, gdy przestaje być potrzebny. Stan zapalny jest niezbędny do walki z infekcją, ale powinien się w porę zakończyć. W tym procesie biorą udział właśnie te cząsteczki.
  • To jeden z najciekawszych i najintensywniej badanych obszarów współczesnej nauki o żywieniu.

Czego brakuje?

Z tego, że mechanizm istnieje, nie wynika jeszcze, że suplement omega-3 u zdrowej osoby zmniejsza liczbę przeziębień czy infekcji albo skraca chorowanie. Badania na ludziach nie dają tu jednoznacznych wyników.

Co mówią przepisy?

W Unii Europejskiej suplementy mogą być opisywane tylko takimi oświadczeniami zdrowotnymi, które zostały ocenione i dopuszczone. Dla kwasów omega-3 nie ma dopuszczonego oświadczenia dotyczącego odporności. Dopuszczone są natomiast te, że:

  • EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca (przy spożyciu 250 mg dziennie),
  • DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mózgu,
  • DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia.

Dlatego w UE nie wolno reklamować omega-3 jako wsparcia odporności – nie dlatego, że związku nie ma, tylko dlatego, że nie udowodniono, by suplement przekładał się u zdrowych osób na mniej infekcji. Reklama, która obiecuje, że olej rybny „wzmocni odporność”, wykracza poza to, co zostało potwierdzone.

Co ma potwierdzony związek z odpornością?

Dopuszczone oświadczenie „pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego” mają m.in.:

  • witamina D – w Polsce jesienią i zimą jej niedobór jest bardzo częsty (więcej w artykule Witamina D jesienią i zimą),
  • witamina C,
  • witamina A, B6, B12 i kwas foliowy,
  • cynk, selen i żelazo.

Większość z nich dostarcza zróżnicowana dieta. Wyjątkiem jest witamina D, której zimą z jedzenia i słońca zwykle jest za mało.

Nawyki, które mają znaczenie

  • Sen – dorośli potrzebują zwykle 7–9 godzin.
  • Ruch – regularna, umiarkowana aktywność, najlepiej na świeżym powietrzu.
  • Warzywa i owoce – źródło witaminy C, kwasu foliowego i wielu innych składników.
  • Mycie rąk – proste i skuteczne w ograniczaniu infekcji.
  • Szczepienia – np. coroczne szczepienie przeciw grypie; warto porozmawiać o nim z lekarzem.

Jaką rolę odgrywają omega-3?

Omega-3 warto mieć w diecie – przede wszystkim ze względu na serce, mózg i wzrok, dla których korzyści są potwierdzone. Ich rola w komórkach odpornościowych to dodatkowy, obiecujący obszar badań. Najlepszym źródłem są tłuste ryby morskie jedzone 1–2 razy w tygodniu. Jeśli ryb jesz mało, można sięgnąć po olej rybny. Część olejów zawiera też witaminę D, która – w odróżnieniu od omega-3 – ma potwierdzony związek z odpornością.

Podsumowanie

Omega-3 biorą udział w pracy komórek odpornościowych i w wygaszaniu stanu zapalnego , ale nie ma dowodów, że suplement chroni zdrowe osoby przed infekcjami. Jeśli myślisz o odporności zimą, najwięcej zyskasz na śnie, ruchu, zróżnicowanej diecie i odpowiedniej ilości witaminy D.

Źródła

  1. Serhan C.N. Pro-resolving lipid mediators are leads for resolution physiology. Nature 2014;510:92–101
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 – wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych
  3. Komisja Europejska – rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (EU Register)

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Suplementy diety nie służą leczeniu chorób.

Warto wiedzieć

Szukasz sprawdzonego oleju omega-3? EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca, a zawarta w oleju witamina D3 – układu odpornościowego. Sami go stosujemy i rekomendujemy z doświadczenia.

Zobacz rekomendowany produkt

Chcesz poznać szczegóły, skład, dawkowanie i porównania? Przejdź do zakładki Polecamy, gdzie wyjaśniamy wszystko krok po kroku.

Link prowadzi do strony producenta — konto pozwoli Ci zobaczyć ceny, promocje i możliwość kontaktu. Zapewniamy wsparcie przed i po zakupie.

Przejrzystość: to link partnerski. Jeśli dokonasz zakupu za jego pośrednictwem, otrzymamy prowizję od producenta.

Masz pytanie? Napisz do nas

Nie wiesz, który produkt wybrać, jaką porcję przyjmować albo jak złożyć zamówienie? Napisz do nas na Messengerze – chętnie pomożemy. W sprawach zdrowotnych zawsze skonsultuj się też z lekarzem.

Napisz na Messengerze

Przycisk otwiera Messengera – wiadomość trafia do nas przez Facebooka (Meta). Więcej w polityce prywatności. Po rejestracji na stronie Eqology nasze dane kontaktowe znajdziesz też w swoim koncie, przy danych opiekuna.