Witamina K przez lata kojarzyła się głównie z krzepnięciem krwi. Dziś coraz częściej mówi się o jej odmianie – witaminie K2 – i o łączeniu jej z witaminą D3. Poniżej wyjaśniamy, czym jest witamina K2, co na jej temat jest potwierdzone, a co dopiero badane, i kto powinien zachować ostrożność.
Witamina K to kilka związków
Pod nazwą „witamina K” kryje się grupa podobnych związków. Najważniejsze są dwie formy:
- Witamina K1 (filochinon) – występuje w zielonych warzywach liściastych i kapustnych: jarmużu, szpinaku, brukselce, brokułach, kapuście. To główne źródło witaminy K w typowej diecie.
- Witamina K2 (menachinony) – to cała rodzina związków oznaczanych jako MK-4, MK-7 i kolejne. Występuje w żywności fermentowanej i produktach odzwierzęcych, m.in. w serach dojrzewających. Wyjątkowo bogatym źródłem jest natto – japońska fermentowana soja, w Polsce rzadko jadana.
W suplementach najczęściej stosuje się formę MK-7. Utrzymuje się ona we krwi dłużej niż witamina K1.
Co jest potwierdzone?
W Unii Europejskiej dla witaminy K dopuszczone są dwa oświadczenia zdrowotne:
- witamina K pomaga w prawidłowym krzepnięciu krwi,
- witamina K pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.
Oświadczenia dotyczą witaminy K ogólnie – nie ma osobnych oświadczeń dla K2. Dla witaminy D dopuszczone są m.in. oświadczenia, że pomaga we właściwym wchłanianiu i wykorzystaniu wapnia i fosforu oraz w utrzymaniu zdrowych kości.
Ile witaminy K potrzebujemy?
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2017 roku ustalił odpowiednie spożycie witaminy K dla dorosłych na 70 µg dziennie. Ta wartość dotyczy jednak witaminy K1. Dla witaminy K2 EFSA nie ustaliła osobnej normy, bo – jak napisano w opinii – danych o jej występowaniu w żywności, wchłanianiu i działaniu jest za mało.
Co mówią badania o witaminie K2?
Witamina K2 jest intensywnie badana w dwóch obszarach. Wyniki są obiecujące, ale wciąż niejednoznaczne:
- Kości. W trzyletnim badaniu z udziałem kobiet po menopauzie przyjmowanie 180 µg witaminy K2 (MK-7) dziennie spowolniło typowy z wiekiem spadek gęstości kości w kręgosłupie lędźwiowym i szyjce kości udowej, ale nie w całym stawie biodrowym. W Japonii bardzo wysokie dawki innej formy, MK-4 (45 mg dziennie – ponad 200 razy więcej niż typowa dawka w suplementach), stosuje się jako lek w osteoporozie.
- Naczynia krwionośne. W badaniach obserwacyjnych osoby, które z dietą przyjmowały więcej witaminy K2, rzadziej miały zwapnienia w tętnicach i chorobę wieńcową. Takie badania nie dowodzą jednak, że suplement chroni naczynia. Dużych badań klinicznych, które by to potwierdziły, wciąż brakuje – i dlatego w UE nie wolno reklamować witaminy K2 jako wsparcia dla serca czy tętnic.
Dlaczego K2 łączy się z witaminą D3?
Witamina D pomaga wchłaniać wapń z jedzenia. Witamina K jest potrzebna do aktywowania białek, które biorą udział w gospodarce wapniem – m.in. w kościach. Stąd pomysł, by przyjmować je razem: D3 zwiększa ilość wchłanianego wapnia, a K2 uczestniczy w jego wykorzystaniu.
To logiczne uzasadnienie, ale warto wiedzieć, że dobrych badań pokazujących, że połączenie K2 z D3 daje wyraźnie więcej korzyści niż sama witamina D, jest niewiele. Witamina D ma natomiast mocne podstawy sama w sobie – zwłaszcza zimą w Polsce (więcej w artykule Witamina D jesienią i zimą).
Ważne: leki przeciwzakrzepowe
To najważniejsza informacja w tym artykule. Acenokumarol i warfaryna to leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K – działają właśnie przez hamowanie jej działania. Zmiana ilości witaminy K w diecie lub suplementach może zmienić wynik INR i skuteczność leczenia.
- Osoby przyjmujące te leki nie powinny samodzielnie zaczynać suplementacji witaminy K (także w preparatach łączonych z witaminą D3 i w multiwitaminach) – tylko po rozmowie z lekarzem.
- Nie chodzi o całkowite unikanie warzyw z witaminą K, ale o stałe, podobne ich ilości w diecie, bez gwałtownych zmian.
- Inne leki przeciwzakrzepowe działają w inny sposób, ale o każdym nowym suplemencie i tak warto powiedzieć lekarzowi.
Produkt, który polecamy
Eqology ma preparat Vitamin K2 + D3 w kapsułkach. Według producenta jedna kapsułka dziennie zawiera:
| Składnik | W 1 kapsułce |
|---|---|
| Witamina K2 (MK-7, Menaq7) | 200 µg |
| Witamina D3 | 40 µg (1600 j.m.) |
- Kapsułki zawierają żelatynę wołową – nie są odpowiednie dla wegan i wegetarian.
- Producent zaleca konsultację z lekarzem przy przyjmowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych, w ciąży i przed podaniem dziecku poniżej 11. roku życia.
- Jeśli przyjmujesz też olej Pure Arctic Oil (20 µg witaminy D3 w 10 ml), łącznie dostajesz 2400 j.m. witaminy D dziennie – więcej niż typowa dawka profilaktyczna dla dorosłego. W takim przypadku warto zbadać poziom witaminy D i omówić dawkę z lekarzem.
- Klienci Premium z aktywną subskrypcją Pure Arctic Oil otrzymują 25% rabatu na pozostałe produkty Eqology kupowane pojedynczo i dodane do miesięcznego zamówienia – także na Vitamin K2 + D3.
Podsumowanie
Witamina K pomaga w prawidłowym krzepnięciu krwi i w utrzymaniu zdrowych kości. Witamina K2, czyli forma MK-7 obecna w suplementach, jest intensywnie badana, ale jej wpływ na kości i naczynia nie jest jeszcze jednoznacznie potwierdzony. Łączenie K2 z witaminą D3 ma logiczne uzasadnienie, choć dowodów na dodatkowe korzyści jest niewiele. Osoby przyjmujące acenokumarol lub warfarynę nie powinny sięgać po witaminę K bez konsultacji z lekarzem.


