Kwasy omega-3 od lat kojarzą się ze zdrowym sercem. Poniżej zebraliśmy, co na ten temat mówią przepisy i duże badania, łącznie z ryzykiem, o którym rzadko się wspomina.
Co jest potwierdzone?
W Unii Europejskiej suplementy mogą być opisywane tylko dopuszczonymi oświadczeniami zdrowotnymi. Dla kwasów omega-3 i serca są to:
- EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca – przy spożyciu 250 mg EPA i DHA dziennie,
- pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu trójglicerydów we krwi – ale dopiero przy 2 g EPA i DHA dziennie,
- pomagają w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi – przy 3 g EPA i DHA dziennie.
Dla porównania: średnio około 250 mg EPA i DHA dziennie zapewnia jedzenie tłustej ryby morskiej 1–2 razy w tygodniu. Dawki rzędu 2–3 g dziennie to już poziom, który warto uzgodnić z lekarzem.
Co pokazały duże badania?
Wyniki dużych badań nie są jednoznaczne:
- W dużym amerykańskim badaniu VITAL zdrowi dorośli przyjmowali 1 g omega-3 dziennie przez kilka lat. Suplement nie zmniejszył istotnie ryzyka zawału, udaru ani zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
- W badaniu REDUCE-IT osoby z chorobą serca lub cukrzycą i podwyższonymi trójglicerydami, leczone statynami, przyjmowały 4 g dziennie oczyszczonego EPA. Poważnych incydentów sercowo-naczyniowych było o około 25% mniej. To jednak lek na receptę w bardzo wysokiej dawce, a nie zwykły suplement.
- Inne badania z mieszaniną EPA i DHA nie potwierdziły tak wyraźnych korzyści.
Omega-3 to wartościowy składnik diety, ale suplement nie zastąpi leczenia, ruchu, rzucenia palenia ani kontroli ciśnienia i cholesterolu.
Na co uważać: migotanie przedsionków
Analiza z 2021 roku (czasopismo Circulation), obejmująca 7 badań i ponad 81 tysięcy uczestników, wykazała, że długotrwała suplementacja omega-3 wiązała się z o około 25% wyższym ryzykiem migotania przedsionków – najczęstszej arytmii serca. Ryzyko było wyraźniejsze przy dawkach powyżej 1 g dziennie.
Badania te dotyczyły głównie osób starszych i z chorobami układu krążenia lub czynnikami ryzyka. Mimo to, jeśli masz chorobę serca, arytmię albo przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, dawkę omega-3 ustal z lekarzem.
Ile omega-3 w praktyce?
- Ryby: tłuste ryby morskie (łosoś, śledź, makrela, sardynki) 1–2 razy w tygodniu to najprostszy sposób na pokrycie zapotrzebowania.
- Suplement: przydaje się, gdy ryb jesz mało. Dla zdrowej osoby punktem odniesienia jest 250 mg EPA i DHA dziennie.
- Wyższe dawki: tylko po rozmowie z lekarzem – szczególnie przy chorobach serca.
Jak wybrać dobry suplement?
- Patrz na EPA i DHA, nie na „olej rybny”. Napis „1000 mg oleju rybnego” nic nie mówi – liczy się, ile w porcji jest EPA i DHA.
- Świeżość. Olej rybny łatwo się utlenia. Producenci dbający o jakość podają wyniki badań utlenienia (np. wskaźnik TOTOX).
- Czystość. Dobry olej jest badany na obecność metali ciężkich i innych zanieczyszczeń.
- Przechowywanie. Olej w płynie po otwarciu trzymaj w lodówce.
Produkt, który polecamy
Olej Pure Arctic Oil, który polecamy na tej stronie, według producenta zawiera w porcji 10 ml 1420 mg EPA i DHA (650 mg EPA i 770 mg DHA) oraz 20 µg witaminy D3. To dużo więcej niż 250 mg potrzebne do oświadczenia o sercu – i więcej niż 1 g, przy którym w badaniach rosło ryzyko migotania przedsionków. Jeśli należysz do grupy ryzyka, porozmawiaj z lekarzem o odpowiedniej porcji – może się okazać, że wystarczy mniejsza.
Podsumowanie
EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca już przy 250 mg dziennie, a najprościej dostarczyć je z rybami. Suplement jest dobrym uzupełnieniem, gdy ryb brakuje w diecie – ale nie jest lekiem, a wyższe dawki warto stosować świadomie i w porozumieniu z lekarzem.



