AZS – co naprawdę pomaga? Zalecenia polskich specjalistów w pigułce

AZS – co naprawdę pomaga? Zalecenia polskich specjalistów w pigułce

Atopowe zapalenie skóry (AZS) potrafi bardzo utrudnić życie – zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Poniżej zebraliśmy to, co zalecają polskie towarzystwa dermatologiczne, alergologiczne i pediatryczne w swoich wspólnych rekomendacjach.

Czym jest AZS?

To przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry. Skóra jest sucha, swędząca i podatna na podrażnienia oraz infekcje. Okresy spokoju przeplatają się z zaostrzeniami. Typowe objawy to:

  • silna suchość i łuszczenie,
  • świąd, często nasilający się wieczorem i w nocy,
  • zaczerwienione, zapalne zmiany – u dorosłych często w zgięciach łokci i kolan, na szyi i dłoniach,
  • pęknięcia skóry i zgrubienia w miejscach długo drapanych.

Co wywołuje zaostrzenia?

  • detergenty, perfumowane kosmetyki, wełna,
  • suche powietrze i przegrzewanie,
  • stres,
  • alergeny (np. roztocza kurzu domowego, sierść, pyłki – u części osób),
  • infekcje skóry.

Podstawa leczenia: emolienty w dużych ilościach

Emolienty to podstawa leczenia AZS, także w okresach bez objawów. Rekomendacje zalecają stosowanie ich 2–3 razy dziennie, w ilości co najmniej 200 g tygodniowo u małych dzieci i 500 g tygodniowo u dorosłych. To znacznie więcej, niż większość osób nakłada – jedna duża tuba na tydzień to dla dorosłego minimum.

Emolient należy dobrać indywidualnie – ten sam preparat nie każdemu będzie odpowiadał.

Kąpiel

Zalecane są krótkie kąpiele z użyciem preparatów zastępujących mydło (np. olejków lub emulsji do kąpieli). Emolient należy nałożyć od razu po kąpieli – najlepiej w ciągu 3 minut, po delikatnym osuszeniu skóry.

Leczenie przeciwzapalne – według zaleceń lekarza

  • Miejscowe glikokortykosteroidy („sterydy”) stosuje się w zaostrzeniach. Przy prawidłowym stosowaniu, zgodnie z zaleceniami lekarza, są skuteczne i bezpieczne – nie warto ich unikać ze strachu.
  • Inhibitory kalcyneuryny (pimekrolimus, takrolimus) to leki niesterydowe, stosowane m.in. na skórę twarzy i szyi.
  • Leczenie proaktywne: po wygaszeniu zaostrzenia lekarz może zalecić stosowanie leku przeciwzapalnego np. 2 razy w tygodniu na miejsca, gdzie zmiany zwykle wracają. Pomaga to ograniczyć nawroty.
  • W cięższych postaciach stosuje się fototerapię oraz leczenie ogólne, w tym nowoczesne leki biologiczne.

Codzienne nawyki, które zmniejszają podrażnienie

  • przewiewne ubrania z bawełny zamiast wełny i materiałów syntetycznych bezpośrednio na skórze,
  • krótko obcięte paznokcie – mniej uszkodzeń skóry przy drapaniu,
  • unikanie przegrzewania, zarówno w ubraniu, jak i w mieszkaniu,
  • bezzapachowe środki do prania i pielęgnacji.

Czego unikać?

  • Diet eliminacyjnych na własną rękę. Wykluczanie produktów ma sens tylko przy potwierdzonej alergii pokarmowej i pod opieką lekarza – inaczej łatwo o niedobory, szczególnie u dzieci.
  • Metod niepotwierdzonych. Rekomendacje nie zalecają w leczeniu AZS m.in. akupunktury, biorezonansu, homeopatii ani ziół chińskich.
  • Liczenia na suplementy. Polskie rekomendacje nie wymieniają suplementów diety jako metody leczenia AZS.

Kiedy do lekarza?

Gdy mimo regularnej pielęgnacji objawy się nasilają, świąd zaburza sen, pojawiają się sączące lub ropne zmiany albo podejrzewasz infekcję skóry. AZS najlepiej prowadzić razem z dermatologiem lub alergologiem.

Podsumowanie

W AZS najważniejsza jest systematyczność: dużo emolientów codziennie, krótkie kąpiele, unikanie czynników drażniących i leczenie przeciwzapalne w zaostrzeniach – według zaleceń lekarza.

Źródła

  1. Nowicki R.J. i in. Atopowe zapalenie skóry. Interdyscyplinarne rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne PTD, PTA, PTP i PTMR. Część I. Przegląd Dermatologiczny 2019;106:354–374
  2. American Academy of Dermatology – Dermatologists' top tips for relieving dry skin

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Suplementy diety nie służą leczeniu chorób.

Warto wiedzieć

Szukasz sprawdzonego oleju omega-3? EPA i DHA pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu serca, a zawarta w oleju witamina D3 – układu odpornościowego. Sami go stosujemy i rekomendujemy z doświadczenia.

Zobacz rekomendowany produkt

Chcesz poznać szczegóły, skład, dawkowanie i porównania? Przejdź do zakładki Polecamy, gdzie wyjaśniamy wszystko krok po kroku.

Link prowadzi do strony producenta — konto pozwoli Ci zobaczyć ceny, promocje i możliwość kontaktu. Zapewniamy wsparcie przed i po zakupie.

Przejrzystość: to link partnerski. Jeśli dokonasz zakupu za jego pośrednictwem, otrzymamy prowizję od producenta.

Masz pytanie? Napisz do nas

Nie wiesz, który produkt wybrać, jaką porcję przyjmować albo jak złożyć zamówienie? Napisz do nas na Messengerze – chętnie pomożemy. W sprawach zdrowotnych zawsze skonsultuj się też z lekarzem.

Napisz na Messengerze

Przycisk otwiera Messengera – wiadomość trafia do nas przez Facebooka (Meta). Więcej w polityce prywatności. Po rejestracji na stronie Eqology nasze dane kontaktowe znajdziesz też w swoim koncie, przy danych opiekuna.